IOB-evaluatie tien jaar Nederlandse onderwijshulp: Nederland leverde belangrijke bijdrage aan voortgang Millenniumdoel Onderwijs

Nederland heeft tussen 1999 en 2009 een belangrijke bijdrage geleverd aan het realiseren van het Millenniumdoel voor onderwijs en de Education for All-doelstellingen. Dat is een van de conclusies van de evaluatie van tien jaar Nederlandse onderwijshulp door de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (IOB). Het rapport werd op 16 november gepresenteerd.

Veel meer kinderen naar school

Mede dankzij de Nederlandse hulp gaan in ontwikkelingslanden veel meer kinderen naar school. Volgens UNESCO volgde in 1999 slechts 64% van de armste kinderen basisonderwijs; in 2008 was dat 82%. In landen ten zuiden van de Afrikaanse Sahara was de toename zelfs 48%. Daaronder waren ook veel meisjes en kinderen uit kansarme groepen, zoals kinderen uit arme gezinnen, uit rurale gebieden, en uit regio's die te lijden hebben onder oorlogen en natuurrampen.

Deskundigheid en onderzoek

In de periode 1999-2009 investeerde Nederland in totaal zo'n € 3,5 miljard aan onderwijshulp en was daarmee de vierde belangrijkste onderwijsdonor wereldwijd. Nederland gaf niet alleen financiële steun voor onderwijs (aan nationale overheden, multilaterale organisaties en (inter)nationale NGO's), maar gaf ook technisch advies via onderwijsdekundigen op het ministerie en op de ambassades in ontwikkelingslanden. Ook werd veel geïnvesteerd in het verzamelen en analyseren van resultaatgegevens en naar manieren om voortgang te meten.

Innovatieve donor

Nederland toonde zich een innovatieve donor. Zo was ons land mede-oprichter van het toenmalige EFA-Fast Track Initiative (inmiddels hernoemd als Global Partnership for Education), een internationaal fonds waarop ontwikkelingslanden een beroep kunnen doen bij het financieren van hun nationale onderwijsprogramma's. 

Verder leverde Nederland een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van speciale onderwijsprogramma's voor kinderen in noodsituaties en in (post)conflictgebieden. Tenslotte werkte Nederland goed samen met andere bilaterale en multilaterale donoren, met NGO's en lokale onderwijsinstellingen, en had het veel aandacht voor donorharmonisatie en coördinatie van hulp.

Een punt van kritiek dat uit de evaluatie van tien jaar Nederlandse onderwijshulp naar voren kwam, was dat deze te breed en divers was en daardoor te veel versnipperd. 

'Unfinished business'

Volgens het IOB is het werk nog lang niet af. Nog steeds gaat 10% van alle kinderen niet naar school; veel daarvan leven in landen die te lijden hebben onder oorlogen en natuurrampen. Verder laat de kwaliteit van onderwijs in een groot aantal ontwikkelingslanden nog te wensen over, waardoor kinderen onvoldoende leren als ze wel naar school kunnen. De IOB noemt de Nederlandse onderwijshulp dan ook 'unfinished business'.

Aanbevelingen

Een belangrijke aanbeveling van de IOB aan de Nederlandse regering is om de hulp te focussen op toegang tot onderwijs van goede kwaliteit voor kinderen uit de meest achtergestelde groepen in de armste landen en regio's. Ook vindt het IOB dat onderwijs een rol zou moeten spelen bij ten minste twee van de vier nieuwe speerpunten van het huidige ontwikkelingsbeleid: vrede en veiligheid; en seksuele en reproductieve rechten en gezondheid.

Uit het literatuuronderzoek naar de impact van onderwijs op ontwikkeling, dat onderdeel was van de IOB-evaluatie, blijkt verder duidelijk dat ondewijs van cruciaal belang is op individuele inkomens en economische groei; en een sterke samenhang tussen genoten onderwijs en gezondheid - met name van die van vrouwen en hun (toekomstige0 kinderen.

Een reeks rapporten

De IOB-evaluatie ('Policy Review of the Dutch Contribution to Basic Education 1999-2009') is gebaseerd op evaluaties in de partnerlanden Oeganda, Zambia, Bangladesh en Bolivia; op literatuurstudie van de impact van investeringen in basisonderwijs, externe evaluaties van zes Nederlandse NGO's die met overheidssubsidie steun geven aan onderwijsprogramma's, en op een analyse van de Nederlandse uitgaven aan basic education tussen 1999-2009.